در جهانِ پُر از تلاطمِ امروز، بازگشت به مفهوم اصیل «صلح»، بیش از هر زمان دیگری ضرورتی حیاتی است. صلح، فراتر از یک توافقنامه خاموش میان قدرتها یا صرفِ نبودِ جنگ، مفهومی فراتر از نظامیگری و بازیهای قدرت است. همانگونه که امانوئل کانت، فیلسوف بزرگ صلحگرا – که عنوان این بیانیه از آموزههای وی میباشد- تبیین کرده است، صلح واقعی بنایی است که ستونهای آن بر اقتصاد پایدار، آموزش همگانی، عدالت قضایی مستقل، رفع تبعیض و مبارزه با فقر استوار است.
ما امروز در عصری زیست میکنیم که نظام کلاسیک «وستفالی» با تکیه بر حاکمیت صرفِ دولتها، دیگر قادر به پاسخگویی به چالشهای بنیادین بشریت نیست. ماهیت تهدیدها دگرگون شده است؛ تهدیدهایی که مرزها را نمیشناسند: از بحرانهای زیستمحیطی و مهاجرتهای بیرویه گرفته تا اپیدمیهای جهانی و جرایم سازمانیافته فراملی.
در این مسیر، نگاه ما باید از «دیپلماسیِ قدرت» به سوی «دیپلماسیِ فرهنگ و هنر» حرکت کند. همانطور که کانت بر نقش تعیینکننده هنر و موسیقی در انسانیتسازی تأکید داشت و فارابی، حکیم مصلح ایرانی، از «تعامل امتها برای دستیابی به سعادت» و تشکیل «مدینه فاضله» سخن میگفت، ما نیز نیازمند بازتعریفِ نقشِ فرهنگ، رواداری و شناختِ تفاوتها در ساختار صلح هستیم.
صلح جاودان، در گروِ گذشت، همدلی و به رسمیت شناختنِ «دیگری» است. صلح، یعنی حرکت از «فلسفه زمینِ کهن» به سوی «فلسفه زمینِ نو»؛ جایی که در آن، امنیتِ بشری، بر پایه همگرایی و توسعه، نه بر پایه تسلیح و تقابل، بنا شود.
در روز جهانی صلح، از تمامی تلاشها و آرمانهای انسانی برای تحقق صلحی پایدار و همهجانبه حمایت میکنم و همگان را به تلاش بیوقفه در مسیر ساختن جهانی امنتر دعوت مینمایم.
کرج. مهراب رجبی
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
