جاینامشناسی؛
در یکی از کتابهای خود در باره جاینامها در ایران و جهان، گفتم که دهها عنصر و پدیده در جاینامشناسی، دخیل هستند. اما در نگاهی کلی پنج عامل، مهمترین و پرشمارترین جاینامها را تشکیل میدهند، این پنج پدیده به ترتیب عبارتند از؛
آب، گیاه، حیوان، زمین (بستر) و انسان.
اینک این پنج موضوع را در تعدادی از کشورهای شرکت کننده بررسی میکنیم؛
آمریکا؛
ریشه: نام گرفته از «آمریگو وتسپوچی» کاشف ایتالیایی. این نام در دسته “انسان جاینامشناسی” قرار میگیرد.
۲. مکزیک؛
ین نام نیز ریشه در قوم/ انسان دارد.این نام بر اساس قبیلهای به نام میشکا زیرا نام یک گروه انسانی (آزتکها) دارد.
۳ کانادا؛
ریشه در واژه “kanata” در زبان «ایروکوئی» از زبانهای بومی آمریکای شمالی دارد.
این واژه به معنای «روستایی» یا «مجموعه خانهها/دهکده» است.بنا بر این در زمین/ بستر جاینامشناسی جای میگیرد.
اروگوئه؛
واژه «اروگوئه» از زبانهای بومی منطقه (احتمالاً زبانهای خانواده گوارانی یا زبانهای ساکنان بومی رودخانه اروگوئه) گرفته شده است. به معنای رودخانه مقدس. بنا بر این در ردیف آبجاینامشناسی قرار میگیرد.
پاراگوئه؛
این واژه نیز ریشه در زبان گوارانی دارد که هنوز هم یکی از زبانهای رسمی و زنده در این کشور است.
معنای اصلی واژه پاراگوئه به معنای «رودخانهای که از دریاچه یا رودخانه دیگری میآید» یا به طور دقیقتر «رودخانهای که به سمت دریا میرود» (یا رودخانهای که از میان جنگلها میگذرد) است. بنا بر این در آب.جاینامشناسی قرار میگیرد.
اما از دو کشور زیبای فینالیست؛
بخشی از جاینام اسپانیا را به اختصار مورد بررسی قرار داده، توضیح نسبتا مشروح جاینام اسپانیا و آرژانتین را بعد از مشخص شدن قهرمان – که تصور میکنم همین آرژانتین باشد که لحظهای عقب ننشسته و تمام بیش از نود دقیقه را مغتنم می شمارد، باشد، ارائه خواهم داد.
اسپانیا در منطقه عمومی شبه جزیره ایبری قرار دارد
ایبری به زبان یونانی به معنای دره و رودخانه و همچنین به معنای چشمهسار، جاری در چمنزار می باشد بنا بر این در آب و گیاه جاینامشناسی قرار میگیرد. رود ایبری -طولانی ترین رود اسپانیا- به طول تقریبی ۹۳۰ کبلومتر تز شمل غربی کشور جاری، عرص شمالی کشور را طی کرده به دریای مدیترانه میریزد. اگر هند و پاکستان به دلیل دو رود؛ ایندو و سند، نیز خوانده میشوند، یونانیها، اسپانیا را “هیبروس” میخوانند.
۱۴۰۵/۴/۲۵
مهراب رجبی.
