تَکَلَّمُوا فِی الْعِلْمِ تَبَیَّنَ اَقْدارُکُمْ. عالمانه سخن گویید تا قدر شما روشن گردد.

شهروندی جایگزین قومیت

بهداشت محیط ذهن؛ گامی برای صلح اجتماعی و تعالی فرهنگی البرز


مهراب رجبی در این یادداشت، با تأکید بر افزایش نشست‌های علمی، فرهنگی و هنری در کرج، این رویدادها را بستری امیدبخش برای توسعه اجتماعی و فرهنگی استان البرز معرفی می‌کند. او شکل‌گیری تدریجی فرهنگ شهروندی و کم‌رنگ شدن مرزبندی‌های قومی، زبانی و مذهبی را از ویژگی‌های ارزشمند جامعه کرج و الگویی قابل توجه برای ترویج صلح می‌داند. در ادامه، سکینه صفایی با طرح ایده «بهداشت محیط ذهن»، بر نقش سلامت اندیشه در شکل‌گیری رفتار فردی، روابط اجتماعی و ساختن جامعه‌ای سالم تأکید می‌کند. به باور او، کیفیت محیط زیست و مناسبات انسانی، ریشه در افکار و نگرش‌های انسان‌ها دارد و اصلاح جامعه از پالایش و پرورش ذهن آغاز می‌شود. مطالعه آثار ارزشمند اندیشمندان، گفت‌وگو با صاحبان دیدگاه‌های متفاوت و طرح پرسش‌های بنیادین، از مهم‌ترین راهکارهای ارتقای بهداشت ذهنی در این دیدگاه است. این پیشنهاد در دیداری با مهراب رجبی مطرح شد و مورد استقبال او قرار گرفت تا زمینه شکل‌گیری یک حرکت فرهنگی جمعی فراهم شود. رجبی ضمن استقبال از این ایده، آمادگی خود را برای همراهی در جایگاه پشتیبان و مشاور، با هدف تبدیل آن به جنبشی فرهنگی در مسیر تعالی ذهن و صلح انسانی اعلام کرد. او همچنین بیانیه‌ای با عنوان «از بهداشت محیط ذهن تا صلح جهانی» تدوین کرد که در آن، آشفتگی ذهنی را از ریشه‌های اصلی بحران‌های فردی و اجتماعی بشر معرفی می‌کند. این بیانیه بر پیوند ادبیات، هنر، عرفان، فلسفه، روان‌شناسی و دیپلماسی انسانی در مسیر پرورش اندیشه، تعالی فرهنگ و گسترش صلح تأکید دارد. پیام محوری این حرکت فرهنگی آن است که ساختن جامعه‌ای شکوفا و جهانی صلح‌آمیز، پیش از هر اقدام بیرونی، به سلامت اندیشه، پاکیزگی ذهن و تعالی کلام انسان‌ها نیازمند است.
کیو آر کد این خبر
مهراب رجبی

نشست‌های علمی، فرهنگی و هنری، در کرج و البرز که الحمد‌لله شمارشان رو به فزونی‌ است، محملی بس پر‌اهمیت برای رشد و ترقی و توسعه می‌باشد.

در شهر ما، گویا این پدیده امید بخش رشد شتابانی یافته است.

آنگونه که در دو یاد‌داشت قبلی؛

 “کرج شهر صلح”

و

“الگوی صلح کرجی”

 خدمتتان اعلام شد، پدیده‌ای شگرف، قابل تامل و امید‌آفرین – که می‌تواند برای سایر نقاط کشور و حتی جهان به مثابه یک الگوی موفق باشد- در کرج و البرز در حال شکل‌گیری است و آن اینکه؛

“در کرج، پدیده شهروندی، دارد جایگزین قومیت می‌شود”

به عبارت دیگر، وجوه تمایز (زبان، قومیت، نژاد، رنگ، مذهب و …) که می‌تواند مورد اختلاف قرار گرفته و به منازعات بنیان بر‌انداز، ختم شود، در حال کم‌رنگ شدن بوده و “شهروندی” که یکدلی، یکرنگی، تساوی، حقوق یکسان، تعلقِ خاطر و سرنوشت و آینده مشترک را موجب خواهد شد، رو به گسترش است.

“الحمد لله رب العالمین”.

استارت‌آپ‌ها، کافه‌کتاب‌ها، محافل علمی و ادبی، جلسات دینی، ایونت‌ها، کنسرت‌ها، نشست‌های دانش‌آموزی و دانشجویی، تورهای شهر و روستا گردی،  جلسات کتاب‌خوانی و نقد و بررسی کتاب و رویداد‌هایی از این دست، از این جمله می‌باشند.

آنگونه که استحضار دارید، در بسیاری موارد، از روی لطف، این بنده را نیز -اغلب برای سخنرانی- دعوت می‌کنند و من حقیقتا چیزها، می‌آموزم.  از جمله در یکی از این نشست‌ها در هفته گذشته، گروهی از حاضران، تقاضای نشستی کرده و در ادامه طرحی را ارائه دادند.

نبود نقش دو عالم، که نقش الفت بود

زمانه طرح محبت، نه این زمان انداخت.

حضور با سعادت یک دوست که فراهم آمد از جانب خالق دوست‌. جناب آقای دکتر مهراب رجبی گرانسنگ چون لعل را که به عنوان پدر البرز شناسی، نامی به شهره و پر آوازه در شهر زیبای کرج دارند ، به میمنت دل منیع و رفیع جناب آقای مجتبی کاظمی موسس و مالک وزین مجتمع تجاری و اداری مهراد مال و بخش فرهنگسرای مهاراد مال آن ، طی همایش ها و گردهمایی ها و مراسم های پاسداشت از چهره ها و شخصیت های برجسته و فرهیخته و شاخص و ممتاز و اندیشمندان و دلسوزان ستاره گون که فراتر از معاصرت با زمان خود می اندیشند و بال ها را به پرواز در می آورند و طرحی نو و عمارت ای نو و بدیع می افرینند،‌ ساز موزونی همسنخ و همجنس و هماهنگ و هم‌نوا با خود یافتم که می توان با او ، سخن از آه های جانکاه و جانسوز محصور و محبوس گفت و شنود و لحظات ای را به آرامش و طمانینه که مفرح و وجد و انبساط بخش روح هایی است که التذاد و نعیم روحانی ومعنوی را بیشتر خواهان و طالب اند تا حظ و کیف های کالبد جسمانی و اثیری!!! واژه بهداشت محیط ذهن ، واژه خجسته و فرخنده ای بود ‌که در جریان اختتامیه مراسم برگزاری رو نمایی از کتاب البرز به تالیف جناب آقای دکتر آقایی به تسهیلگری جناب آقای دکتر رحیمی بود که از حضار پرسش های چند به عمل آوردند و و من به عنوان یکی از حضار سخن از حق تقدم داشتن بهداشت محیط ذهن بر اراده و اهتمام برهر گونه طرح ای نو در انداختن در راستای اعتلا و ارتقا و غنا و و تعالی بخشی فرهنگ استان‌البرز سخن به میان آوردم و سخن با فرکانس خاص خود بر ذهن ای که گیرنده سخن نغز بود ، در جا نشست . جناب آقای دکتر مهراب رجبی که در صندلی پشت ایشان بودم بدون درنگ‌ و تامل و تانی ، سر برگرداندند تا گوینده را نظاره گر باشند. با تواضع و فروتنی وزین و زرین خود فرمودند بعد از اتمام مراسم شما را ببینم. دعوت به ساختمان استانداری شدم تا سخن از بهداشت محیط ذهن نخستین پله اهتمام و اقدام به جد و جهد در راستای نیل بر کمال و استغنا و توسعه و تعالی فرهنگ شکوفا و‌پویا و بهره مندی از صلح و صفا و دوستی و مودت و رحمت و وحدت و اتحاد و انسجام در طرح نو که نام و آوازه استان البرز را رفیع و منیع و مششع نماید.

بهداشت محیط ذهن ! جهان و منظومه ذهنی و پنداری و گفتاری و‌کلامی و افعالی و کرداری هر انسان ای منبعث و نشات گرفته از محیط و جو و فضای ذهنی اوست.اگر بگوییم که اعتبار ومنزلت و ارزش یک انسان به چونی و کیفیت و چندی و کمیت عملکرد ذهنی او وابسته است سخنی بیهوده و گزاف نگفته ایم. محیط زیست و هر آنچه به ساخته و پرداخته دستان و قدوم اوست ، ازمحیط ذهن اوست‌. دستان ما ابزاری بیرونی هستند که با مغز و ذهن ما در اتصال و پیوند‌می باشند. زبان به سخن راندن میگشاییم و قلم به دست گرفته از تکوین و تکون عدل و عدالت می نویسیم وتیشه بر دست گرفته ، بجان ریشه ها می افتیم و……همه و همه ، نخست رخدادای است که در مغز و ذهن ما روی میدهد و در تعاقب آن در محیط زیست و هر آنچه که در اوست. اگر چنانچه، به ذهن خویش توجه و التفات نکنیم و تغذیه سالم آن را فراهم و‌مهیا نکنیم و پرسش های بنیادین را ارزش و وقع ای ندهیم و آنرا بگونه لایق و شایق تربیت نکنیم، توفع و چشمداشت ما از محیط خارج از ذهن و سلامت و تنزیه و تهذیب و طهارت آن ، انتظار و توقع ای طعن و طنز گون آلود خواهد بود‌. بهداشت محیط ذهن بامطالعه و خواندن شاهکار هایی که افشره و عصاره تراوشات ذهنی اندیشمندانی اند که فراتر از معاصرت با زمان خود ، زیبا می اندیشیدند و سرود بیداری و هشیاری و صحو به گوش می خواندند. بهداشت ذهن در دور همی های مفرح ومهیج با کسانی متخالف و متعارض ما رخ میدهد که به قصد و عزم فهم ودرک سخن جوار کنار هم می نشینند تا بهترین ها انتخاب و گزینش کنند و ساحت های ذهنی و فکری خود را کمال‌و غنا و و تعالی بخشند و شهامت و جسارت قدم نهادن بر پله های فراتر را به کف آرند. برای عمارت و ساختن استان البرز پر نام و آوازه ، قدم نخست بهداشت محیط و فضای ذهن است‌و پالایش آن از هر گونه آلایشی های‌محدود کننده بازدارنده !!! امید است که لطف ازل رهنمومان باشد که خواجه راز فرموده است: همیشه پیشه من عاشقی و رندی است‌. دگر بکوشم و مسغول کار خود باشم. بود که لطف ازل رهنمون شود حافظ . وگرنه تا به ابد شرمسار خود باشم.

با غایت و نهایت سپاس از اینکه بختیاری و سعادت فراهم آمد و کتاب وزین و ذیقیمت میراب را با دستخط و نوشته شیوا و گیرا جنابعالی به یادگار ماندگار به کرات خواهم خواند و درس ها خواهم‌آموخت و بعد زینت بخش کتابخانه دخترم به ارث .

با مهر و سپاس بسیار. سکینه صفایی.

۱۳/۸/۱۴۰۵

«سرکار خانمِ سکینه صفایی، خواهر خوبم.

از ابراز لطف و پیشنهادِ بسیار عالمانه شما مبنی بر ایجاد کمپین «بهداشت محیط ذهن»، صمیمانه سپاسگزارم. کلمات شما در تبیینِ این مفهوم – که در مذکره حضوری متوجه شدم که شاید مهمترین دغدغه فکری شما می‌باشد- الهام ‌بخش و امید‌آفرین بود.

همان‌گونه که فرمودید، این مسیر نیازمند حرکتِ جمعی و تکیه بر توانمندی‌های فرهیختگانی چون شماست. بنده، اولا چندان تخصصی در این موضوعِ مهم ندارم و دیگر آن‌ که چند مساله نسبتا مهمِ دیگر در دست دارم، با این وجود، با کمال میل حاضرم در جایگاهِ یک پشتیبان و مشاورِ کوچک در کنار شما و سایر داوطلبان باشم تا این ایده را به یک جنبش فرهنگی در راستای تعالیِ ذهن و صلحِ انسانی تبدیل کنیم.

امیدوارم این گفتگو، آغازگرِ فصلی نو در خدمت به فرهنگ و فرهنگ‌سازی در شهر و کشور عزیزمان باشد.

آنگونه که تقاضا داشتید، بیانیه پیشنهادی ذیل را تقدیم شما و دیگر هم‌فکرانتان می‌دارم.

با احترام، مهراب رجبی.

۱۴۰۵/۸/۱۴

«از بهداشتِ محیطِ ذهن تا صلحِ جهانی»

 جهان ما با چالش‌هایی که ریشه‌ی تمامیِ بحران‌های بشری در آن نهفته است، رو به رو می‌باشد:

 «آشفتگیِ محیطِ ذهن».

 «محیط ذهن» نخستین و اصلی‌ترین زیستگاهی است که تمامِ کنش‌های ما در آن شکل می‌گیرد. از کلامی که بر زبان می‌رانیم، تا هنری که خلق می‌کنیم، و از رفتاری که در اجتماع بروز می‌دهیم، تا تصمیماتِ سترگ در حوزه‌های سیاسی و بین‌المللی، همگی بازتابی از سلامت و یا خدای ناخواسته آلودگیِ محیطِ ذهن ما هستند. اگر اذهان، از غبارِ افکارِ محدودکننده، عبارات نا‌پسند و پیش‌فرض‌های فرسوده، پاکیزه نباشد، هر چه در دنیای بیرونی بنا کنیم، دیری نپاید که دچار کاستی و زوال خواهد شد.

بر همین اساس، ما بر آن هستیم تا با رویکردی نو، کمپین فرهنگی «بهداشت محیط ذهن» را بنیان نهیم. این در حقیقت یک «میثاقِ فکری» است که با هدفِ بازگشت به اصالت‌های انسانی و تعالیِ فرهنگِ زیست، بنا شده است.

هدف ما در این مسیر، پیوند دادنِ حوزه‌های گوناگونِ معرفتی است. از ظرافت‌های ادبیات و هنر گرفته تا ژرفای عرفان و فلسفه، و از دقتِ روان‌شناسی تا گسترده‌ی مفاهیم دیپلماسی انسانی و صلح جهانی. ما معتقدیم که برای ساختنِ جامعه‌ای صلح‌آمیز و کشوری شکوفا، نخست می‌بایست به «بهداشتِ فضایِ فکری» و پاکیزگیِ محیطِ ذهنِ آحادِ جامعه توجه شود.

این کمپین، جایگاهی برای اندیشمندان، پژوهشگران و تمامیِ داوطلبانی خواهد بود که معتقدند صلح و ثبات و رشد و شکوفایی، نه صرفا در قراردادهای سیاسی اجتماعی، بلکه در «پاکیزگیِ اندیشه» و «تعالیِ کلام» معنا می‌یابد. ما در پی آن هستیم تا با تکیه بر میراثِ عظیمِ معرفتیِ خود، محیطی را بسازیم که در آن، ذهن‌ها با نورِ حقیقت، با هنرِ زیبایی و با صلحِ درونی تغذیه شوند.

دعوت می‌کنیم تا در این مسیرِ تعالی، با ما همراه شوید، چرا که سلامتِ جهان، از سلامتِ ذهن آغاز می‌شود.

۱۴۰۵/۸/۱۴

منبع خبر

پایگاه خبری هنر البرز