این یادداشت به قلم دکتر مهراب رجبی به بررسی ریشه‌های تاریخی و جغرافیایی نام‌های «سربند»، «دربند» و «گلبند» در تهران قدیم می‌پردازد.
نویسنده با تکیه بر جاینام‌شناسی، پیوند میان این نام‌ها و عوارض طبیعی زمین و جریان آب را بررسی می‌کند.
نام‌های سه‌گانه، به‌ترتیب با اقلیم کوهستان، کوهپایه و دشت تهران ارتباط دارند.
رودخانه دربند، یکی از شریان‌های حیاتی تهران قدیم بود که از دامنه‌های توچال سرچشمه می‌گرفت و تا محدوده گلبندک امتداد می‌یافت.
نام‌هایی چون گوگل، مقصودبک، یخچال، آبشار و سنگلج نیز نشانه‌هایی از پیوند دیرینه جغرافیا، آب و زندگی شهری هستند.
این رودخانه در شکل‌گیری و حیات تهران قدیم نقشی مهم داشت و مسیر آن با سکونتگاه‌ها و محله‌های تاریخی پیوند خورده بود.
نویسنده با اشاره به تغییر مسیر رودخانه‌ها و عبور آن‌ها از کانال‌های سرپوشیده، بر پیامدهای زیست‌محیطی دستکاری در بستر طبیعی آب تأکید می‌کند.
همچنین، پیشوندهای مکان‌ساز در نام روستاها و مناطق البرز، بخشی از میراث زبانی و جغرافیایی ایران معرفی می‌شوند.
اشاره به مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مراکز پژوهشی ایران‌شناسی، پیوند میان شناخت سرزمین، فرهنگ، خرد و هویت ایرانی را برجسته می‌سازد.
در نهایت، این یادداشت جاینام‌شناسی را راهی برای پاسداشت میراث طبیعی و فرهنگی و تقویت شناخت سرزمین در مسیر صلح می‌داند.