تَکَلَّمُوا فِی الْعِلْمِ تَبَیَّنَ اَقْدارُکُمْ. عالمانه سخن گویید تا قدر شما روشن گردد.

دکتر مهراب رجبی

در سوگ پروفسور یوسف مجید‌زاده


پروفسور یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس برجسته و پژوهشگر نامدار تاریخ ایران، با درگذشت خود جامعه علمی و فرهنگی کشور را در اندوهی عمیق فرو برد. کاوش‌ها و تلاش‌های ارزشمند او در محوطه باستانی ازبکی، به احیای این میراث تاریخی استان البرز و معرفی آن به جهانیان انجامید. از دیگر یادگارهای ماندگار او، معرفی یکی از کهن‌ترین خشت‌های دست‌ساز بشر به‌عنوان نمادی از پیشینه تمدنی ایران است. مجیدزاده با پژوهش‌های ژرف خود در جیرفت، این تمدن باستانی را به‌عنوان «حلقه گم‌شده» تاریخ تمدن به جهانیان معرفی کرد. تعبیرهای «تمدن جیرفت» و «مکتب جیرفت» از دستاوردهای ارزشمند مطالعات و پژوهش‌های او به شمار می‌روند. کاوش‌های بنیادین در محوطه باستانی چغامیش و همکاری‌های علمی او با باستان‌شناسان میان‌رودان نیز جایگاهی برجسته در کارنامه‌اش دارند. پژوهش‌های دقیق و گسترده او نقش مهمی در شناسایی، حفاظت و معرفی آثار ارزشمند تمدن‌های کهن ایفا کرد. درگذشت این دانشمند فرهیخته، ضایعه‌ای بزرگ برای باستان‌شناسی، تاریخ‌پژوهی و میراث فرهنگی ایران و جهان است. در این پیام، فقدان او به‌ویژه به دکتر حکمت‌الله ملاصالحی، از یاران دیرین و مشاوران نزدیک آن مرحوم، تسلیت گفته شده است. در پایان، برای آن استاد فقید آمرزش و رحمت الهی و برای خانواده، شاگردان و دوستدارانش صبر، شکیبایی و سربلندی آرزو شده است.
کیو آر کد این خبر
یوسف مجید زاده

خردورز نامدار و مهدبان تاریخ ایران،
باستان‌شناس شهیر و کاوشگر کبیر ایران، عالم خاک را وداع گفت و به سرای افلاک پر کشید؛ و با این پرواز دریغ‌برانگیز، جامعه علمی، فرهنگی و به‌ویژه حوزه باستان‌شناسی را در ماتمی سترگ نشاند.

از شمار دو چشم، یک‌تن، کم
وز شمار خرد، هزاران بیش.

«دژ مادها» (محوطه باستانی ازبکی)، این نماد سترگ استان البرز، به همت کاوش‌ها و مجاهدات خستگی‌ناپذیر ایشان احیا شد، درخشید و به جهانیان شناسانده شد. نخستین خشت دست‌ساز بشر (یا دست‌کم یکی از کهن‌ترین خشت‌های خاکی عالم) به پیشنهاد مدبرانه ایشان در موزه تمدن‌های سازمان ملل متحد آرام گرفت، خشتی که تا حدودی عظمت آن را با اندکی تساهل و تقلیل، می‌توان به «منشور حمورابی» تشبیه کرد.

او جیرفت و تمدن دیرینه این خطه از گهواره تمدن ایران‌زمین را با عنوان شایسته «حلقه گم‌شده» (Missing Link) به جهان و دبیرخانه یونسکو معرفی کرد. اصطلاحات زرین «تمدن جیرفت» و «مکتب جیرفت»، یادگار گران‌سنگ پژوهش‌های عاشقانه و مجاهدت‌های بی‌دریغ این دانشی‌مردِ آسمانی است.

کاوش‌های بنیادین در محوطه باستانی «چغامیش» و مشاوره‌ها و رهیافت‌های علمی‌اش به هیئت باستان‌شناسان «میان‌رودان (بین‌النهرین)»، درخشش دیگری در کارنامه زرین پروفسور یوسف مجیدزاده است. به‌راستی که از پرتو این مطالعات دقیق، عالمانه و جامع بود که چنین آثار شگرف و تمدن‌های عظیمی از خطر فراموشی و دستبرد مصون ماند و در جهان چهره گشود.

این ضایعه جبران‌ناپذیر را به تمامی تاریخ‌نگاران، باستان‌شناسان و تمدن‌پژوهان ایران و جهان – به‌ویژه به برادر و استاد ارجمندم، جناب آقای دکتر حکمت‌الله ملاصالحی که خود از یاران دیرین و مشاوران نزدیک آن روانشاد بودند – تسلیت عرض می‌کنم.

برای آن جان سفرکرده، غفران الهی و جوار رحمت حق، و برای بازماندگان، شاگردان و دوستداران‌شان، شکیبایی و سربلندی آرزومندم.

دکتر مهراب رجبی، نویسنده، البرز پژوه و رئیس بنیاد ایران‌شناسی شعبه البرز

کرج ۲۹ مهر‌ ۱۴۰۵

منبع خبر