Impact Symbolism on media diplomacy
دیپلماسی رسانه ای از مقولاتی است که فی نفسه از پیچیدگی خاصی برخوردار است و هنوز در بین اساتید علوم ارتباطات و نظریه پردازان روابط بین الملل اتفاق نظر در مورد آن وجود ندارد ولی انچه که مسلم است دیپلماسی رسانه ای دارای معنای متفاوتی از دیپلماسی عمومی است و هنوز بعضی از نویسندگان و مسولین از کلمه دیپلماسی رسانه ای بمعنای دیپلماسی عمومی را استفاد میکنند. هم اکنون بار اصلی دیپلماسی و گفتگوی بین رهبران سیاسی از طریق رسانه ها انجام می پذیرد و رسانه ها به تدریج نقش دیپلمات ها را در تعاملات بین المللی اشغال کرده و هر روز شاهد ابتکاری تازه از نوع و شیوه حضور رسانه ها و شبکه های بین المللی در روند مذاکرات و تبادلات پیام های سیاسی هستیم در این راستا جایگاه پرستیژ ملی از عناصری به شمار می رود که به شدت از دیپلماسی رسانه ای تاثیر می پذیرد به گونه ای که ضعف و ناتوانی کشور ها در استفاده دیپلماتیک از رسانه ها باعث صدمه دیدن پرستیژ ملی کشور ها می گردد.
بعد از جنگ جهانی دوم و آغاز جنگ سرد به تدریج دولت ها متوجه اهمیت رسانه های گروهی برای تاثیر بر افکار عمومی چه در داخل و چه در خارج شدند چرا که تعارضات ایدئولوژیک و اثبات برتری در این عرصه , گفتمان غالب بر فضای روابط بین الملل گردید . مضاف بر اینکه تکنولوژیهای ارتباطی و فناوری های جدید هر لحظه امکانات جدیدی در اختیار بازیگران سیاسی قرار میداد در این مقطع تاریخی اندیشمندان رشته های علوم سیاسی و روابط بین الملل شروع به نظریه پردازی در این زمینه کردند و هر یک بعدی از ابعاد تاثیر رسانه ها را مورد بررسی قرار داند. در میان نظریاتی که در ارتباط با تاثیر رسانه ها بر روابط خارجی مطرح گردید نظریات سازنده گرایان از جایگاه ویژه ای برخوردار گردید و به لحاظ تاکید بر نقش هویت ملی و تاثیر ان بر سیاست خارجی , مورد پسند تعداد زیادی از افراد دانشگاهی رشته روابط بین الملل و علوم ارتباطات قرار گرفت چرا که نظریات رئالیستی و ایدئالیستی بدلیل بی توجهی به عناصر غیر مادی از توجیه و تبیین بسیاری از موضوعات عاجز مانده بود. اما به دلیل اینکه در این نوشته سعی بر بررسی نقش نمادگرایی در دیپلماسی رسانه ای داریم با توجه به مفروضات نظریه سازه انگاری، در بحث نمادگرایی ما با اندیشه های پساتجددگرایان (پست مدرنیسم) نیز سر و کار داریم.
ابزارهای دیپلماسی رسانه ای:
۱- رسانه
۲- تبادلات علمی و فرهنگی نخبگان و دانشگاهیان
۳- برپایی مراکز فرهنگی و نمایشگاه های مختلف
۴- گسترش آداب و رسوم
رسانه: اصلی ترین ابزار دیپلماسی عمومی تلقی می گردد. به تعبیر دیگر دیپلماسی عمومی همراه با دیپلماسی رسانه ای معنا می یابد و از سوی دیگر دیپلماسی رسانه ای دیپلماسی عمومی را تقویت می کند. تعدادی از وظایف کاربردی دیپلماسی رسانه ای عبارتند از: ایجاد ارتباط صحیح با مخاطبان، خنثی نمودن دروغ پردازی در عرصه ی خبر و تبلیغات از طریق رقبا، زمینه سازی برای فعالیت های دیپلماسی خارجی، اعتماد سازی، میانجگری، و تدوین استراتژی دیپلماسی برای تنظیم سطح روابط بین الملل دولت ها. رسانه ها در ذیل دیپلماسی عمومی بر روی افکار عمومی کشورهای خارجی برای القاء دیدگاه ها و تصویر از جهان به روش غیر مستقیم به روی دولت های خارجی مورد استفاده قرار می گیرد.به طور خلاصه دیپلماسی رسانه ای به معنای استفاده از رسانه های جمعی، برای برقراری با بازیگران دولتی و غیر دولتی، برای اعتمادسازی، پیش رفت مذاکرات و بسیج حمایت عمومی از توافقات است.
هر روز که می گذرد رسانه ها سنگر دیگری از روابط بین الملل را فتح می کنند و همینک می توان گفت کمتر حوزه ای را می یابید که از دسترس رسانه ها مصون باشد در این راستا بحث دیپلماسی و روابط سیاسی میان کشور ها از موضوعاتی است که به شدت تحت تاثیر رسانه ها و خصوصا شبکه های ماهواره ای و بین المللی قرار گرفته است. در حال حاضر کار به جایی رسیده است که کشور ها برای رسیدن به اهداف خود در عرصه بین الملل همه توان خود را بر روی رسانه ها متمرکز کرده اند.
مهرداد وادی زاده
