تَکَلَّمُوا فِی الْعِلْمِ تَبَیَّنَ اَقْدارُکُمْ. عالمانه سخن گویید تا قدر شما روشن گردد.

دکتر مهراب رجبی:

مترو؛ ریل‌هایی برای پیوند شهر و صلح اجتماعی


مهراب رجبی در یادداشتی با عنوان «مترو در خدمت صلح»، از بازدید خود از سازمان قطار شهری کرج و آشنایی با روند توسعه متروی این شهر می‌نویسد. او با مرور خاطرات دوران تحصیل و علاقه دیرینه‌اش به ادبیات و علوم انسانی، از پیوند میان تجربه‌های شخصی و نگاه اجتماعی خود سخن می‌گوید. این بازدید به دعوت دکتر میروکیلی، مدیرعامل سازمان قطار شهری کرج و حومه، فرصتی برای آشنایی با ابعاد اجرایی و فنی این پروژه فراهم کرده است. به گفته نویسنده، با وجود برخی تأخیرها، مدیریت جدید و تلاش مسئولان برای جبران عقب‌ماندگی‌ها، روند تکمیل پروژه شتاب گرفته است. توسعه خطوط شرقی ـ غربی و مسیرهای جنوبی ـ شمالی مترو، بخش‌های مختلف کرج از جمله فردیس، حصارک، عظیمیه، مهرشهر و باغستان را به یکدیگر متصل خواهد کرد. یکی از مهم‌ترین موانع توسعه مترو، مسئله تملک و تغییر کاربری زمین‌های دانشگاه خوارزمی برای احداث پارکینگ و تعمیرگاه مرکزی مترو است. نویسنده در این بازدید با برخی اصطلاحات تخصصی صنعت مترو و واژگان بین‌المللی مرتبط با حمل‌ونقل ریلی آشنا شده است. رجبی ضمن یادآوری دوستان دوران نوجوانی خود، از خاطرات و سرنوشت آنان و تأثیر دوستی‌ها بر انتخاب مسیر زندگی می‌گوید. او با تأکید بر علاقه خود به شناخت زادگاه و خدمت به هم‌میهنان، بازدید از مراکز مختلف شهری و صنعتی را فرصتی برای یادگیری و شناخت بهتر ظرفیت‌های البرز می‌داند. در نهایت، نویسنده مترو را فراتر از یک زیرساخت حمل‌ونقل، عاملی برای پیوند جسم و روح شهر، کاهش فاصله‌های اجتماعی و تحقق الگویی از صلح، همدلی و آرامش شهری معرفی می‌کند.
کیو آر کد این خبر
مترو کرج

پَرّ و بالِ ما کمندِ موی اوست
موکِشانش، می‌کَشد تا کوی دوست.

استعداد و کشف آن، از مباحث مهم زندگی هر فرد است. رشته های دبیرستانی در دوره ما -دهه‌‌های پنجاه و شصت- عمدتا سه رشته؛ ادبی، طبیعی و ریاضی بود. که در دو دبیرستان کهن و بزرگ کرج، دبیرستان دهخدا ( واقع در حصار) رشته ادبی و در فارابی (خیابان دانشکده)، رشته‌های طبیعی و ریاضی تدریس می‌شد.
من عاشق رشته ادبی (فلسفه) بودم، اما دو پدیده، من را به رشته طبیعی و دبیرستان فارابی کشاند؛
۱- محیط زیبا و نزدیکی دبیرستان فارابی -جنب دانشکده کشاورزی- به خانه ما.
۲- رفاقت و عشق و علاقه به سه تن از دوستانم‌؛ علی، افشین و مصطفی که هر سه به دنبال ریاضی و تجربی بودند. با اینکه مقطع متوسطه را در رشته طبیعی گذراندم اما در دانشگاه، دیگر آن دو عامل موثر نبود و یا کمرنگ شده بودند و تحصیلات دانشگاهی و تکمیلی را در علوم انسانی گذراندم. این مقدمه را گفتم تا بدانید که “عشق اول” هنوز زنده است؛
مهر اول کی ز دل بیرون رود
پیشه اول، کجا از دل رود.
همچنان شور و هیجانی که برای حضور در مجامع و مراکز مرتبط با (صلح، ادبیات، الهیات‌، فلسفه، تاریخ و ژئوپلیتیک) دارم، بسیار بیشتر و افزونتر از مراکز فنی و مهندسی و صنایع، می‌باشد. تا اینکه امروز به دعوت جناب آقای دکتر میر‌ وکیلی مدیر عامل مترو “سازمان قطار شهری کرج و حومه” برای بازدید، به این مرکز دعوت شدم، پر واضح است که گزارشم نیز چندان فنی و جامع نبوده و ای بسا رضایت خاطر شما را به همراه نداشته باشد، که تقاضا دارم عذرم را بپذیرید.
خلاصه و تلخیص بازدید امروزم به شرح ذیل است؛
• قدری تاخیر در اجرا و تکمیل پروژه روی داده که با مدیریت جدید و اهتمام ویژه مسئولان، در حال جبران شدن است.

  • علاوه بر مسیر شرقی غربی؛ فردیس، هفتِ‌تیر، طالقانی، میان‌جاده، حصارک و پیش‌آهنگی، دو مسیرِ جنوبی شمالی؛ محمد‌شهر، عظیمیه
    و همچنین؛ کیان‌مهر، مهر‌شهر، گوهر‌دشت، باغستان، نیز با سرعت در حال تکمیل شدن بوده و شاید در کوتاهتر از زمان تعیین شده به بهره‌برداری برسد.
  • مساله -معضل- بسیار مهم، اختصاص و واگذاری زمین‌های واقع شده در محدوده دانشگاه خوارزمی است که مالکیت آن مربوط به دانشگاه می‌باشد، تملک و تغییر کار‌بری این محوطه حدود ۲۵ هکتاری، که به احداث “دپوی مترو” (شامل پارکینگ و تعمیر‌گاه) اختصاص خواهد یافت، تا کنون وقت و هزینه فراوانی را به خود اختصاص داد و قرار است تا پایان همین فصل، مشکل حل و این معضل -که مانع اصلی تکمیل و توسعه متروی کرج گردیده است- رفع شود.
    برخی واژه‌های مرتبط با صنعت مترو که امروز شنیدم؛
    Rolling stock
    Track circait
    Pantograph
    Subway map
    Heavy rail Metro

گفته شده است حداقل چهار واژه دیگر معادل این به کار گرفته می‌شود؛
Tube- underground- subway.
جایتان خالی، از این بازدید راضی‌ام. خیلی چیزها یاد گرفتم. و قرار شد، از این به بعد، وقت بیشتری را به این گونه دیدارها، اختصاص دهم.
دوستانِ سه گانه‌ام؛
مصطفی خالو‌باقری در جنگ تحمیلی، به درجه رفیع شهادت رسید.
علی کیا، اسیر کرونا شد و آسمانی گردید، باور کنید علی آقایِ کیا، مقامی معادل شهید داشت. پاک، پاک‌سیرت‌، پاک‌دامن و سرشارِ از استعداد.
از افشین رحیم‌زاده خبر چندانی ندارم، می‌دانم در فرانسه زندگی کرده و به فعالیتهای مهندسی اشتغال دارد.
من بیچاره، همچنان اسیر این خاکدان هستم.
این جانِ عاریت که به حافظ سپرده دوست
روزی رُخش ببینم و تسلیم وی کنم.
دلم به این نوشتن‌ها خوش است، امید دارم از این طریق بخشی از دین خود را به زادگاه و میهن و هم‌میهنانم، ادا نمایم. در پایان، با تامل در این زیرساخت‌های مدرن، به این اندیشه رسیدم که اگر این ریل‌ها و مسیرها، نه تنها جسم، بلکه روحِ شهر را به هم پیوند دهند، گویی همان “مدل صلح” است که همواره در جست‌وجوی آن بوده‌ایم. همان‌طور که مترو، فاصله‌ها را کوتاه می‌کند، امیدوارم این نوشته‌ها نیز فاصله‌ی میان دل‌ها را کم کند و ریل‌های این شهر، راهی برای رسیدن به صلح و آرامشِ اجتماعی باشد.
۱۴۰۵/۸/۱۲

دکتر مهراب رجبی، نویسنده، البرز پژوه و رئیس بنیاد ایران‌شناسی شعبه البرز

منبع خبر

پایگاه خبری هنر البرز